Nikt nie może cię zranić oprócz samej siebie

To, czym różnimy się od zwierząt, to między innymi zdolność do świadomego myślenia i nie podlegania instynktom. To świadomość własnego JA, własnego systemu wartości oraz przekonań.

Ludzie skuteczni zdają sobie sprawę z odpowiedzialności za własne życie. Nie zrzucają winy za swoje zaniechania na okoliczności. Ich zachowania są wynikiem świadomego wyboru, nie zaś efektem wpływów zewnętrznych i wynikających z nich emocji. I chociaż pojęcie proaktywność często kojarzy się z przejmowaniem inicjatywy, jest to jednak coś znacznie więcej.

Nikt nie może cię zranić oprócz samego siebie
(Eleonor Roosevelt)

Człowiek z natury jest proaktywny

Zastanów się, co myślisz o sobie samej. Czy jesteś świadoma swoich cech, zalet czy wyglądu zewnętrznego? Czy znasz swoje mocne i słabe strony? Czy tę opinię opierasz na własnych obserwacjach i wiedzy? A może twój system przekonań został ukształtowany (i nadal jest kształtowany) przez twoje środowisko?

 

Reakcja na wpływy zewnętrzne

Każdy człowiek inaczej reaguje na określone sytuacje i w inny sposób dotykają go problemy, z którymi się styka. Każda z nas ma własny model opisywania rzeczywistości. A ponieważ cechuje nas samoświadomość, wyobraźnia i wewnętrzny system wartości, mamy też wolną wolę i możliwość podejmowania samodzielnych decyzji. I nawet jeśli twój własny wizerunek ukształtowałaś w oparciu o opinie innych ludzi („nigdy nic dobrze nie potrafisz zrobić”, „czemu nie umiesz zrozumieć tak prostych rzeczy”, „przytyłaś ostatnio i wyglądasz bardzo nieatrakcyjnie”, „i tak nie  wygrasz tego konkursu”..), zawsze możesz stworzyć dla siebie nowy sposób myślenia o sobie samej. Co byś powiedziała, gdyby opierał się na dwóch założeniach:

  1. Pomiędzy bodźcem a reakcją masz wolność wyboru.
  2. Pomiędzy bodźcem a reakcją daj sobie czas na podjęcie świadomej decyzji.
 
BODZIEC czas na świadomą reakcję REAKCJA
 

Rani nas bowiem nie to, co się wydarzyło, ale znaczenie, jakie temu wydarzeniu nadajemy. To między innymi z tego powodu chorzy przestają odczuwać ból po przyjęciu placebo. I to dlatego porzucona kobieta latami cierpi i beznadziejnie czeka na powrót ukochanego.
Z tego też powodu, jeśli chcesz mieć dobre życie, uważaj go za dobre. Tryskaj radością, entuzjazmem, dziel się swoim życiem z drugim człowiekiem, wyznaczaj sobie cele, osiągaj je, pracuj nad sobą.

Proaktywna postawa oparta jest na:

  • doświadczeniu czyli tym, co się nam przydarza,
  • tworzeniu czyli tym, co same kreujemy
  • systemie wartości związanym z postawą czyli nasza odpowiedź na trudne sytuacje

Skoro już wiesz, że rani nas nie to, co się nam przytrafia ale nasza reakcja na to wydarzenie, to możesz przyjąć, że proaktywność wyrażamy postawą:

Jestem twórcza i akceptując to, czego nie można zmienić, koncentruję wysiłki tam, gdzie mogę coś zrobić. Zmieniam siebie, sposób swojego myślenia i poprzez swoją postawę wpływam na otoczenie.

 

Język Człowieka Proaktywnego

Wskaźnikiem, jak przebiega proces myślenia, jest język używany do formułowania opinii, pragnień, celów i działań ( o słowniku motywacji pisałam » tutaj ).

Język ludzi reaktywnych zwalnia ich od odpowiedzialności:

Taka już jestem..

Nie mogę nic na to poradzić..

On mnie doprowadza do szału..

Moje życie emocjonalne jest poza moją kontrolą..

Nie mogę tego zrobić…

Nie mam czasu na ważne sprawy, stale jestem zajęta..

Gdyby on mnie kochał, byłabym szczęśliwa..

Gdybym miała innego szefa mogłabym rozwinąć skrzydła..

Muszę to zrobić, nie mam innego wyjścia..

Zrobiłabym to, gdyby nie okoliczności..

Będę szczęśliwa, gdy będę miała spłacony kredyt..

Gdybym miała skończone studia, miałabym to, czego chcę..

Gdybym miała więcej czasu dla siebie, spełniłabym swoje marzenie!

Z tonu tych stwierdzeń wynika wyraźnie, że dla osoby reaktywnej problem zaczyna się „tam” na zewnątrz. Osoba taka nie widzi możliwości zmiany poprzez swoje własne działania, opiera się wyłącznie na „możliwościach”, które stwarzają dla niej inni ludzie oraz okoliczności. Ale, gdy się nad tym chwilę zastanowić, to właśnie taki sposób myślenia jest problemem.

Dla kontrastu osoby proaktywne używają innych wyrażeń i zwrotów:

Popatrzmy, co da się zrobić w tej trudnej sytuacji…

Kontroluję swoje uczucia i nie popadam w emocjonalny dołek przy byle problemie…

Mogę zrobić efektowną prezentację, właśnie poznaję te nowe narzędzia i programy…

Wybieram życie na własnych warunkach…

Wolę tworzyć własną rzeczywistość niż poddawać się okolicznościom…

Zrobię to, ponieważ to mój obecny cel!


Ludzie proaktywni wiedzą, że słowo „kochać” jest czasownikiem. Czy wiesz już, co to dla Ciebie oznacza?

 

Jak rozwijać nowe nawyki

Istotą wykształcenia nowych nawyków jest podejmowanie i dotrzymywanie zobowiązań dawanych przede wszystkim sobie. Zbyt wiele osób zakłada, że coś się musi zmienić tam, na zewnątrz, aby mogli rozwiązać swój problem.

Podejście proaktywne to zmiana „od wewnątrz”: być innym i przez to wpływać na to, co się dzieje wokół, np.

Mogę być bardziej zaradna.

Będę bardziej twórcza.

Będę efektywniej współpracować.

Wyznaczę sobie cele i krok po kroku je osiągnę.

Czy wykształcenie takiego sposobu myślenia jest bardzo skomplikowane? Nie, jeśli zaczniesz od przestrzegania kilkunastu zasad:

  1. Nie dyskutuj o słabościach swoich i innych.
  2. Z błędów wyciągaj wnioski.
  3. Nie popadaj w kiepski nastrój obwiniając za niego otoczenie.
  4. Pracuj nad BYĆ.
  5. Podejmuj zobowiązania.
  6. Wywiązuj się z nich.
  7. Gdy zobaczysz problem „na zewnątrz”, zmień swój sposób myślenia o tym problemie.
  8. Sama wybieraj swoje reakcję na określone sytuacje.
  9. Słuchaj swojego języka i pracuj nad nim, jeśli tego potrzebujesz.
  10. Przećwicz mentalnie swe proaktywne reakcje na typową, stresującą sytuację.
  11. Przećwicz mentalnie frustrującą sytuację, potem znajdź rozwiązanie i zrób pierwszy krok do jej rozwiązania w realnej rzeczywistości.

 


Ćwiczenie 1.

Twoje paradygmaty:

  1. Wybierz dwa problemy ze swojego życia. Pierwszy poważny, drugi błahy.
  2. Opisz przyczyny tych problemów w punktach.
  3. Przeczytaj to, co napisałaś. Czy przyczyny te tkwiły na zewnątrz czy też wynikały z Twojego sposobu myślenia i działania?

Ćwiczenie 2

  1. Pomyśl o swoich problemach i zapisz, co musiałoby się wydarzyć, aby przeszkody zostały pokonane.
  2. Przeczytaj to, co napisałaś i sprawdź, czy używasz języka ludzi proaktywnych czy raczej reaktywnych.
  3. Jakie wyciągasz z tego wnioski i jakie podejmiesz działania, aby wzmacniać swoją proaktywność?
W tekście wykorzystano m.in. idee Stephena R.Coveya – zawarte w książce „7 Nawyków Skutecznego Działania” w przekładzie Iwony Majewskiej-Opiełka, Dom Wydawniczy REBIS, 2003

Dodaj komentarz